เชอร์รี่อายในสุนัขและแมว ก้อนแดงที่หัวตาคืออะไร ควรดูแลอย่างไร
เชอร์รี่อายในสุนัขและแมว ก้อนแดงที่หัวตาคืออะไร ควรดูแลอย่างไร
เชอร์รี่อาย คือภาวะที่ต่อมน้ำตาบริเวณ เปลือกตาที่สาม ยื่นออกมาจากตำแหน่งปกติ ทำให้เจ้าของเห็นเป็นก้อนสีชมพูหรือแดงบริเวณหัวตา
เจ้าของอาจสังเกตว่า
- มีก้อนชมพูหรือแดงบริเวณหัวตา
- ก้อนยื่นออกมาเป็น ๆ หาย ๆ
- น้ำตาไหล
- มีขี้ตา
- ตาแดง
- หรี่ตา
- ถูหน้า หรือใช้เท้าเขี่ยตา
- เป็นข้างเดียวหรือสองข้าง
- ก้อนดูใหญ่ขึ้นหลังเล่น ตื่นเต้น หรือขยี้ตา
ก้อนหรือความแดงบริเวณนี้อาจเกี่ยวข้องกับโรคตาอื่นได้ จึงควรให้ทีมตรวจตาเพื่อยืนยันสาเหตุ และไม่ควรพยายามดันก้อนกลับเอง
เปลือกตาที่สามคืออะไร?
สุนัขและแมวมีเปลือกตาที่สามอยู่บริเวณหัวตาด้านใน ทำหน้าที่ช่วยปกป้องดวงตา กระจายน้ำตา และเกี่ยวข้องกับความชุ่มชื้นของผิวตา
ภายในบริเวณนี้มีต่อมน้ำตาที่มีส่วนช่วยผลิตน้ำตาให้ดวงตา เมื่อต่อมนี้ยื่นออกมาผิดตำแหน่ง เจ้าของจึงอาจเห็นเป็นก้อนสีชมพูหรือแดงบริเวณหัวตา
จึงไม่ควรกด นวด ดัน หรือพยายามจัดก้อนกลับเองโดยยังไม่ได้รับการประเมิน
ก้อนแดงที่หัวตา เป็นเชอร์รี่อายเสมอไหม?
ไม่เสมอไป ก้อนหรือความแดงบริเวณหัวตาอาจเกิดได้จากหลายสาเหตุ เช่น
- เชอร์รี่อาย
- เยื่อบุตาอักเสบ
- เปลือกตาที่สามบวม
- ตาอักเสบจากการระคายเคือง
- แผลกระจกตา
- ขนทิ่มตา
- ก้อนหรือเนื้อเยื่อผิดปกติบริเวณตา
- การบาดเจ็บบริเวณดวงตา
- สิ่งแปลกปลอมเข้าตา
- ภาวะตาแห้งร่วมด้วยในบางตัว
การกดหรือนวดบริเวณหัวตาอาจเพิ่มการระคายเคืองหรือทำให้เนื้อเยื่อรอบดวงตาบาดเจ็บได้
เชอร์รี่อายพบในสุนัขหรือแมวมากกว่ากัน?
เชอร์รี่อายพบได้ทั้งในสุนัขและแมว แต่พบในสุนัขได้บ่อยกว่า โดยเฉพาะสุนัขบางสายพันธุ์ที่มีโครงสร้างตาหรือเปลือกตาที่เอื้อต่อการเกิดภาวะนี้
ในแมวพบได้น้อยกว่า แต่หากเจ้าของเห็นก้อนผิดปกติบริเวณหัวตา ก็ควรตรวจเช่นกัน เพราะต้องแยกจากโรคตาอื่นและสาเหตุที่ทำให้เปลือกตาที่สามยื่นออกมา
สายพันธุ์ที่ควรใส่ใจเรื่องเชอร์รี่อาย
เชอร์รี่อายอาจพบได้ในสุนัขหลายสายพันธุ์ โดยเฉพาะกลุ่มที่มีตาโต หนังตาหย่อน หรือโครงสร้างใบหน้าบางแบบ
- บีเกิล
- บูลด็อก
- เฟรนช์ บูลด็อก
- ปั๊ก
- ชิสุ
- ค็อกเกอร์สแปเนียล
- คาวาเลียร์ คิง ชาลส์ สแปเนียล
- ลาซา แอปโซ
- บอสตัน เทอร์เรีย
- พันธุ์ผสมที่มีโครงสร้างตาคล้ายกลุ่มข้างต้น
ไม่ได้หมายความว่าสุนัขสายพันธุ์เหล่านี้ต้องเป็นเชอร์รี่อายทุกตัว แต่หากเห็นก้อนแดงที่หัวตา ควรให้ทีมช่วยประเมิน
เชอร์รี่อายอันตรายไหม?
ความเร่งด่วนขึ้นกับอาการร่วมและความสบายของดวงตา บางตัวอาจมีก้อนยื่นออกมาแต่ยังลืมตาได้ดี กิน เล่น และใช้ชีวิตได้ใกล้เคียงปกติ ซึ่งสามารถทักทีมเพื่อประเมินและวางแผนตรวจได้
แต่หากมีตาแดงมาก หรี่ตา ถูตา เจ็บตา มีขี้ตาเยอะ หรือตาขุ่นร่วมด้วย ควรตรวจเร็วขึ้น เพราะอาจมีโรคตาอื่นหรือการระคายเคืองที่ต้องดูแลร่วมกัน
หากน้องหรี่ตา ถูตา หรือลืมตาไม่เต็มที่ ไม่ควรรอดูจากขนาดก้อนเพียงอย่างเดียว
อาการแบบไหนควรทัก LINE OA ให้ทีมช่วยประเมิน?
หากน้องยังลืมตาได้ดีและไม่มีอาการเจ็บตาชัดเจน สามารถส่งรูปและข้อมูลให้ทีมช่วยประเมินเบื้องต้นได้ เช่น
- มีก้อนสีชมพูหรือแดงบริเวณหัวตา
- ก้อนยื่นออกมาเป็น ๆ หาย ๆ
- น้ำตาไหล
- มีขี้ตาเพิ่มขึ้น
- ตาแดงเล็กน้อย
- เป็นข้างเดียวหรือสองข้าง
- เคยเป็นแล้วหาย ก่อนกลับมาใหม่
- เจ้าของไม่แน่ใจว่าเป็นเชอร์รี่อายหรือโรคตาอื่น
รูปดวงตาระยะใกล้ รูปหน้าตรง และข้อมูลว่าเริ่มเห็นก้อนเมื่อไร เป็นข้างเดียวหรือสองข้าง และก้อนยื่นตลอดหรือเป็น ๆ หาย ๆ
อาการแบบไหนควรพามาตรวจเร็วขึ้น?
- หรี่ตา
- ลืมตาไม่เต็มที่
- ถูตาแรงหรือถูตาถี่
- ตาแดงชัด
- มีขี้ตาเหลือง เขียว หรือเหนียวมาก
- ตาขุ่นหรือมีฝ้าขาว
- ก้อนใหญ่ขึ้นเร็ว
- ก้อนยื่นออกมาตลอดเวลา
- ดวงตาดูเจ็บหรือบวม
- สงสัยโดนข่วนตา
- มีอุบัติเหตุบริเวณหน้า หรือตา
- น้องซึมหรือกินลดลงร่วมด้วย
อาการกลุ่มนี้ควรตรวจตาเพื่อประเมินความสบายของดวงตา แผลกระจกตา การอักเสบ และโรคตาอื่นที่อาจเกิดร่วมกัน
ตารางช่วยดู: ก้อนแดงที่หัวตาแบบไหนควรทำอย่างไร?
เจ้าของควรดูแลเบื้องต้นอย่างไร?
หากเห็นก้อนสีชมพูหรือแดงบริเวณหัวตา สิ่งที่ทำได้ก่อนคือช่วยลดการระคายเคืองและเก็บข้อมูลอาการไว้ให้ทีมประเมิน
- ถ่ายรูปดวงตาไว้ในแสงธรรมชาติ
- สังเกตว่าเป็นข้างเดียวหรือสองข้าง
- ดูว่าก้อนยื่นตลอดหรือเป็น ๆ หาย ๆ
- สังเกตน้ำตา ขี้ตา และสีตา
- ลดการถูตา และติดต่อทีมหากน้องถูตาบ่อย
- ไม่ดันก้อนกลับเอง
- ไม่หยอดยาเอง
- ไม่ใช้ยาหยอดตาเดิม
- ไม่ใช้ยาคน
- ไม่เช็ดแรงบริเวณหัวตา
- ทัก LINE OA พร้อมรูปเพื่อให้ทีมช่วยประเมินเบื้องต้น
หากน้องหรี่ตา ถูตาแรง ตาขุ่น หรือดูเจ็บตา ควรพามาตรวจเร็วขึ้น
ไม่ควรทำอะไรเมื่อสงสัยเชอร์รี่อาย
- ดันก้อนกลับเอง
- กด นวด หรือบีบบริเวณหัวตา
- หยอดยาตาเองโดยไม่ตรวจ
- ใช้ยาหยอดตาของคน
- ใช้ยาหยอดตาเดิมของสัตว์ตัวอื่น
- ใช้น้ำยาเช็ดคราบใกล้ดวงตาโดยไม่แน่ใจ
- เช็ดแรงบริเวณหัวตา
- ปล่อยให้น้องถูตาซ้ำ ๆ
- รอดูนานหากน้องหรี่ตาหรือเจ็บตา
- สรุปว่าเป็นก้อนธรรมดาโดยไม่ตรวจ
- ตัดสินจากรูปอย่างเดียวโดยไม่ดูผิวตาและอาการร่วม
การจับ ดัน หรือนวดก้อนผิดวิธีอาจเพิ่มการระคายเคืองและทำให้น้องไม่สบายตามากขึ้น
เชอร์รี่อายหายเองได้ไหม?
บางตัวอาจเห็นก้อนยื่นออกมาแล้วกลับเข้าไปชั่วคราว ทำให้เจ้าของรู้สึกว่าอาการหายเอง แต่หากก้อนกลับมาเป็นซ้ำหรือยื่นออกมาบ่อย ควรให้ทีมตรวจ
เหตุผลที่ควรติดตาม ได้แก่
- ต่อมน้ำตาอาจยื่นออกมาซ้ำ
- ดวงตาอาจระคายเคืองต่อเนื่อง
- อาจมีตาอักเสบร่วม
- อาจมีตาแห้งหรือปัญหาน้ำตาร่วมในบางตัว
- อาจต้องแยกจากโรคตาอื่น
- การถูตาซ้ำอาจเพิ่มการระคายเคืองของผิวตา
หากกลับมาเป็นซ้ำ ควรเก็บรูปช่วงที่เห็นก้อนชัดและให้ทีมช่วยประเมิน
เชอร์รี่อายต้องผ่าตัดไหม?
ไม่ใช่ทุกกรณีที่ตอบได้จากการเห็นก้อนเพียงอย่างเดียว แนวทางดูแลขึ้นกับหลายปัจจัย เช่น
- ขนาดของก้อน
- เป็นข้างเดียวหรือสองข้าง
- ยื่นออกมาตลอดหรือเป็น ๆ หาย ๆ
- มีตาแดง ขี้ตา หรี่ตา หรือถูตาร่วมไหม
- มีตาแห้งหรือโรคตาอื่นร่วมไหม
- อายุและสายพันธุ์ของน้อง
- ความถี่ที่กลับมาเป็นซ้ำ
- ความสบายของดวงตา
- ผลตรวจตาของสัตวแพทย์
ในบางตัว สัตวแพทย์อาจวางแผนดูแลอาการอักเสบก่อน ขณะที่บางตัวอาจพิจารณาการผ่าตัดเพื่อจัดตำแหน่งต่อมให้เหมาะสม โดยเป้าหมายคือช่วยรักษาหน้าที่ของต่อมน้ำตาและลดการระคายเคืองของดวงตา
ไม่ควรตัดสินจากรูปเพียงอย่างเดียวว่าต้องหรือไม่ต้องผ่าตัด
ถ้าปล่อยไว้นาน จะเกิดอะไรได้บ้าง?
หากต่อมบริเวณเปลือกตาที่สามยื่นออกมาซ้ำ ๆ หรืออยู่ผิดตำแหน่งต่อเนื่อง อาจทำให้เกิดการระคายเคืองของดวงตาได้
- ตาแดง
- น้ำตาไหล
- ขี้ตา
- ถูตาบ่อย
- ตาไม่สบาย
- ต่อมบวมมากขึ้น
- ผิวตาระคายเคือง
- ตาแห้งร่วมในบางกรณี
ความรุนแรงของแต่ละตัวไม่เหมือนกัน จึงควรให้สัตวแพทย์ประเมินแทนการรอดูเองเป็นเวลานาน
การตรวจที่สัตวแพทย์อาจพิจารณา
การตรวจขึ้นกับอาการ ลักษณะก้อน และความสบายของดวงตา รายการตรวจจึงไม่จำเป็นต้องเหมือนกันทุกตัว
- ตรวจดวงตาและเปลือกตา
- ประเมินเปลือกตาที่สาม
- ตรวจตำแหน่งต่อมน้ำตา
- ตรวจเยื่อบุตา
- ตรวจผิวกระจกตา
- ทดสอบสีเพื่อตรวจแผลกระจกตาตามข้อบ่งชี้
- ตรวจปริมาณน้ำตาตามข้อบ่งชี้
- ตรวจความดันตาตามความเหมาะสม
- ประเมินการอักเสบหรือโรคตาอื่นร่วม
- วางแผนดูแลหรือผ่าตัดตามความเหมาะสม
ทีมสัตวแพทย์จะพิจารณาจากอาการจริงและความปลอดภัยของน้องเป็นหลัก
หลังดูแลเชอร์รี่อาย เจ้าของควรติดตามอะไร?
หากน้องได้รับการดูแลตามแผนของสัตวแพทย์ เจ้าของสามารถช่วยติดตามแนวโน้มที่บ้านได้ เช่น
- ก้อนยุบลงหรือกลับมาอีกไหม
- ตาแดงลดลงไหม
- ขี้ตาลดลงไหม
- น้ำตาไหลน้อยลงไหม
- น้องยังถูตาหรือไม่
- น้องหรี่ตาหรือไม่
- กินและพักผ่อนได้ปกติไหม
- ใช้ยาตามแผนได้ครบไหม
- มีอาการเจ็บตาหรือระคายเคืองเพิ่มไหม
หากอาการกลับมาเป็นซ้ำ หรือมีตาแดง หรี่ตา ขี้ตา หรือน้ำตาไหลมากขึ้น ควรติดต่อทีมเพื่อประเมิน
ข้อมูลที่ควรเตรียมก่อนทัก LINE OA หรือพามาตรวจ
- น้องเป็นสุนัขหรือแมว
- อายุ
- สายพันธุ์
- เป็นข้างเดียวหรือสองข้าง
- เริ่มเห็นก้อนตั้งแต่เมื่อไร
- ก้อนยื่นออกมาตลอดหรือเป็น ๆ หาย ๆ
- ก้อนใหญ่ขึ้นหรือไม่
- มีตาแดงไหม
- มีน้ำตาไหลไหม
- มีขี้ตาสีอะไร
- น้องหรี่ตาหรือไม่
- น้องถูตาหรือใช้เท้าเขี่ยตาไหม
- เคยเป็นมาก่อนหรือไม่
- เคยใช้ยาหยอดตาอะไรอยู่หรือไม่
- มีรูปดวงตาระยะใกล้และรูปหน้าตรงไหม
- มีคลิปช่วงที่ก้อนยื่นออกมาชัดเจนไหม
ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้ทีมประเมินเบื้องต้นได้ว่าอาการน่าจะเป็นเชอร์รี่อายหรือโรคตาอื่น และควรนัดตรวจเร็วแค่ไหน
คำถามที่พบบ่อย (FAQ): เชอร์รี่อายในสุนัขและแมว
กดที่คำถามเพื่อเปิดหรือปิดคำตอบ
สรุป: ก้อนแดงที่หัวตาอาจเป็นเชอร์รี่อาย แต่ควรตรวจแยกจากโรคตาอื่นก่อน
เชอร์รี่อายในสุนัขและแมวคือภาวะที่ต่อมน้ำตาบริเวณเปลือกตาที่สามยื่นออกมาผิดตำแหน่ง ทำให้เจ้าของเห็นเป็นก้อนสีชมพูหรือแดงบริเวณหัวตา
อาการนี้อาจพบร่วมกับน้ำตาไหล ขี้ตา ตาแดง หรี่ตา หรือถูตา แต่ก้อนแดงที่หัวตาไม่ได้แปลว่าเป็นเชอร์รี่อายเสมอไป เพราะอาจเกี่ยวกับเยื่อบุตาอักเสบ แผลกระจกตา ขนทิ่มตา เปลือกตาที่สามบวม หรือโรคตาอื่น
เจ้าของไม่ควรดันก้อนกลับเอง ไม่ควรหยอดยาตาเอง และไม่ควรใช้ยาของคนหรือยาของสัตว์ตัวอื่น หากก้อนกลับมาเป็นซ้ำ หรือมีตาแดง ขี้ตา หรี่ตา ถูตา หรือตาขุ่นร่วมด้วย ควรให้ทีมช่วยประเมิน
ลองถ่ายรูปดวงตาระยะใกล้และภาพหน้าตรง พร้อมสังเกตว่าเป็นข้างเดียวหรือสองข้าง ก้อนยื่นตลอดหรือเป็น ๆ หาย ๆ มีน้ำตา ขี้ตา ตาแดง หรี่ตา หรือถูตาร่วมด้วยหรือไม่ เพื่อช่วยให้ทีมเห็นรูปแบบอาการเบื้องต้นได้ชัดขึ้น
หากน้องหรี่ตา ลืมตาไม่เต็มที่ ถูตาแรง ตาขุ่น ก้อนใหญ่ขึ้นเร็ว หรือสงสัยโดนข่วนตา ควรเข้ารับการประเมินเร็วขึ้น และไม่ควรดันก้อนกลับหรือทดลองยาหยอดตาเอง
โรงพยาบาลสัตว์เศรษฐกิจสัตวแพทย์ | Setthakit Animal Hospital
โรงพยาบาลสัตว์บางแค และโรงพยาบาลสัตว์ฝั่งธน
ดูแลโรคตาสุนัขและแมว โดยประเมินร่วมกับอาการจริง ผิวตา เปลือกตา น้ำตา และความสบายของน้องแต่ละตัว
