โรคตาแห้งในสุนัข สังเกตตาแดง ขี้ตาเหนียว หรี่ตา และถูตาบ่อย
โรคตาแห้งในสุนัข สังเกตตาแดง ขี้ตาเหนียว หรี่ตา และถูตาบ่อย
โรคตาแห้งในสุนัข คือภาวะที่ดวงตาได้รับน้ำตาไม่เพียงพอ หรือคุณภาพของน้ำตาไม่เหมาะกับการหล่อเลี้ยงผิวตา ทำให้ผิวตาระคายเคือง แดง แสบ เจ็บ หรือมีขี้ตาเหนียวได้
น้ำตาไม่ได้มีหน้าที่เพียงทำให้ดวงตาดูชุ่มชื้น แต่ยังช่วย
- หล่อเลี้ยงผิวตา
- ลดการระคายเคือง
- ช่วยชะล้างสิ่งแปลกปลอมเล็ก ๆ
- ช่วยให้กระจกตาใสและทำงานได้ดี
- มีส่วนช่วยป้องกันการอักเสบบางรูปแบบ
อาการคล้ายกันอาจเกิดจากแผลกระจกตา เยื่อบุตาอักเสบ ขนทิ่มตา ภูมิแพ้ สิ่งแปลกปลอม หรือโรคตาอื่น จึงควรแยกสาเหตุก่อนเลือกยาหยอดตา
โรคตาแห้งสังเกตจากอะไรได้บ้าง?
เจ้าของอาจเริ่มสังเกตความผิดปกติจากลักษณะดวงตาและพฤติกรรมของน้อง เช่น
- ตาแดง
- ขี้ตาเหนียว
- ขี้ตาเยอะกว่าปกติ
- ขี้ตาสีเหลือง เขียว หรือขุ่นในบางกรณี
- หรี่ตา
- กระพริบตาถี่
- ถูหน้าหรือใช้เท้าเขี่ยตา
- ตาดูแห้ง ไม่ชุ่มชื้น
- ผิวตาดูหม่นหรือขุ่นขึ้น
- รอบตาดูระคายเคือง
- เป็น ๆ หาย ๆ หรือเป็นเรื้อรัง
- อาการดีขึ้นช่วงหนึ่งแล้วกลับมาเป็นอีก
เป็นข้างเดียวหรือสองข้าง ขี้ตาเป็นน้ำใสหรือเหนียว ตาแดงแค่ไหน มีหรี่ตา ถูตา หรือตาขุ่นร่วมด้วยหรือไม่
ตาแดงกับขี้ตาเหนียว แปลว่าเป็นตาแห้งเสมอไหม?
ไม่เสมอไป เพราะตาแดงและขี้ตาเหนียวเป็นอาการที่พบได้ในโรคตาหลายกลุ่ม เช่น
- โรคตาแห้ง
- เยื่อบุตาอักเสบ
- แผลกระจกตา
- ขนทิ่มตา
- เปลือกตาผิดรูป
- ภูมิแพ้หรือการระคายเคือง
- การติดเชื้อบางกลุ่ม
- สิ่งแปลกปลอมเข้าตา
- ต้อหินในบางกรณี
- ปัญหาต่อมน้ำตาหรือเปลือกตา
ยาหยอดตาบางชนิดอาจไม่เหมาะกับโรคตาบางแบบ โดยเฉพาะหากมีแผลกระจกตาร่วมด้วย
สุนัขพันธุ์ไหนควรใส่ใจเรื่องตาแห้ง?
โรคตาแห้งพบได้ในสุนัขหลายสายพันธุ์ แต่บางกลุ่มอาจพบปัญหาตาได้บ่อยกว่า โดยเฉพาะสุนัขที่มีตาโต หนังตาหรือขนรอบตาระคายเคืองง่าย หรือมีประวัติโรคตาซ้ำ ๆ
- ชิสุ
- ปั๊ก
- เฟรนช์ บูลด็อก
- ค็อกเกอร์สแปเนียล
- ยอร์คเชียร์เทอร์เรีย
- เวสต์ ไฮแลนด์ ไวท์ เทอร์เรีย
- บูลด็อก
- คาวาเลียร์ คิง ชาลส์ สแปเนียล
- พุดเดิ้ล
- พันธุ์ผสมขนาดเล็ก
ไม่ได้หมายความว่าสุนัขสายพันธุ์เหล่านี้ต้องเป็นโรคตาแห้งทุกตัว แต่หากมีตาแดง ขี้ตาเหนียว หรือหรี่ตาซ้ำ ๆ ควรให้ทีมช่วยประเมิน
อาการแบบไหนควรทัก LINE OA ให้ทีมช่วยประเมิน?
หากน้องยังลืมตาได้ ไม่มีอาการเจ็บตาชัดเจน และไม่มีสัญญาณที่ควรตรวจเร็ว สามารถส่งรูปและข้อมูลให้ทีมช่วยประเมินเบื้องต้นได้ เช่น
- ตาแดง
- ขี้ตาเหนียว
- ขี้ตาเยอะ
- ขี้ตากลับมาเร็วหลังเช็ด
- หรี่ตาเล็กน้อย
- กระพริบตาถี่
- ถูตาบ่อยขึ้น
- ตาดูไม่ชุ่มชื้น
- ตาดูหม่นหรือขุ่นขึ้น
- เป็น ๆ หาย ๆ หลายครั้ง
- เคยมีประวัติโรคตา
- เจ้าของไม่แน่ใจว่าเป็นตาแห้งหรือโรคตาอื่น
รูปดวงตาในแสงธรรมชาติ ภาพหน้าตรง และข้อมูลว่าเป็นข้างเดียวหรือสองข้าง รวมถึงเริ่มเป็นมานานแค่ไหน
อาการแบบไหนควรพามาตรวจเร็วขึ้น?
- หรี่ตาชัดเจน
- ลืมตาไม่เต็มที่
- ถูตาแรงหรือถูตาถี่
- ตาแดงมาก
- ตาขุ่นหรือมีฝ้าขาว
- มีขี้ตาเหลือง เขียว หรือเหนียวมาก
- น้ำตาไหลร่วมกับเจ็บตา
- ดวงตาบวม
- รูม่านตาดูผิดปกติ
- ตาดูโปนหรือเจ็บมาก
- สงสัยโดนข่วนตา
- มีอุบัติเหตุบริเวณหน้า หรือตา
- น้องซึมหรือกินลดลงร่วมด้วย
อาการกลุ่มนี้ควรได้รับการประเมิน เพราะโรคตาบางอย่างอาจทำให้น้องเจ็บหรือระคายเคืองต่อเนื่อง และอาจต้องดูแลเร็วกว่าอาการขี้ตาทั่วไป
ตารางช่วยดู: อาการตาแบบไหนควรทำอย่างไร?
สาเหตุของโรคตาแห้งในสุนัข
โรคตาแห้งอาจเกิดได้จากหลายสาเหตุ และสุนัขบางตัวอาจมีปัจจัยร่วมมากกว่าหนึ่งอย่าง
- ต่อมน้ำตาผลิตน้ำตาลดลง
- ระบบภูมิคุ้มกันมีผลต่อต่อมน้ำตา
- อายุที่มากขึ้น
- สายพันธุ์ที่มีแนวโน้มพบโรคตา
- โรคตาอักเสบเรื้อรัง
- ยาบางชนิด
- การบาดเจ็บบริเวณตาหรือเส้นประสาทบางส่วน
- โรคระบบอื่นบางกลุ่ม
- เคยผ่าตัดหรือมีประวัติตาบางอย่าง
- เปลือกตาหรือขนรอบตาทำให้ระคายเคืองร่วม
การตรวจช่วยให้ทีมประเมินได้ว่าน้องมีตาแห้งจริงหรือไม่ และมีโรคตาอื่นร่วมด้วยหรือเปล่า
ทำไมตาแห้งถึงทำให้ขี้ตาเหนียว?
เมื่อตาได้รับน้ำตาไม่เพียงพอ ผิวตาอาจระคายเคืองและเกิดการอักเสบ ทำให้มีเมือกหรือขี้ตาที่เหนียวขึ้น
เจ้าของจึงอาจสังเกตว่า
- เช็ดแล้วขี้ตากลับมาใหม่เร็ว
- ขี้ตาเหนียวติดขน
- ขี้ตาเกาะบริเวณหัวตา
- ตาดูแห้งหรือหม่น
- น้องถูตาบ่อยขึ้น
- มีตาแดงร่วมด้วย
ไม่ควรเช็ดอย่างเดียวต่อเนื่องเป็นเวลานานโดยไม่ประเมินสาเหตุ
ตาแห้งกับแผลกระจกตาเกี่ยวข้องกันไหม?
เกี่ยวข้องได้ เมื่อน้ำตาหล่อเลี้ยงผิวตาไม่เพียงพอ ผิวกระจกตาอาจระคายเคืองและเสี่ยงต่อการเกิดแผลได้ง่ายขึ้นในบางกรณี
ในทางกลับกัน สุนัขที่มีแผลกระจกตาก็อาจมีตาแดง หรี่ตา น้ำตาไหล หรือขี้ตา ทำให้อาการภายนอกคล้ายโรคตาแห้งได้
ควรตรวจตาก่อนใช้ยา เพื่อแยกว่ามีแผลกระจกตาหรือโรคตาอื่นร่วมด้วยหรือไม่
เจ้าของเช็ดตาเองได้ไหม?
เช็ดได้เฉพาะบริเวณภายนอกอย่างนุ่มนวล หากน้องยังลืมตาได้ดี ไม่มีอาการเจ็บตาชัดเจน และยอมให้จับโดยไม่เครียด
- ใช้ผ้าสะอาดนุ่ม ๆ
- ใช้น้ำสะอาดหรือน้ำเกลือสำหรับเช็ดภายนอกตามความเหมาะสม
- เช็ดจากหัวตาออกด้านนอก
- ไม่ขยี้แรง
- ไม่ให้ผ้าสัมผัสดวงตาโดยตรง
- ใช้ผ้าแยกแต่ละข้าง
- หยุดหากน้องไม่พร้อมให้จับ
- สังเกตว่าขี้ตากลับมาเร็วแค่ไหน
หากมีตาแดง หรี่ตา ขี้ตาเหนียวมาก หรือถูตาบ่อย ควรให้ทีมช่วยประเมิน ไม่ควรเช็ดอย่างเดียวต่อเนื่องหลายวัน
ไม่ควรทำอะไรเมื่อสงสัยโรคตาแห้ง
- หยอดยาตาเองโดยไม่ตรวจ
- ใช้ยาหยอดตาของคน
- ใช้ยาหยอดตาเดิมของสัตว์ตัวอื่น
- ใช้น้ำยาเช็ดตาที่อาจเข้าตาโดยไม่แน่ใจ
- ใช้แอลกอฮอล์หรือสารฆ่าเชื้อใกล้ดวงตา
- ขยี้ตาหรือเช็ดแรง ๆ
- ปล่อยให้น้องถูตาซ้ำ ๆ
- ตัดขนใกล้ตาเองหากน้องดิ้น
- หยุดยาตาเดิมเอง หากน้องเคยได้รับแผนจากสัตวแพทย์
- เปลี่ยนยาหรือเพิ่มยาหยอดเอง
- สรุปว่าเป็นตาแห้งโดยไม่แยกแผลกระจกตา
หากใช้ยาผิดชนิดหรือดูแลไม่ตรงสาเหตุ อาการอาจไม่ดีขึ้นหรือซับซ้อนขึ้นได้
การตรวจโรคตาแห้งทำอย่างไร?
การตรวจขึ้นกับอาการของน้องและความเร่งด่วน รายการตรวจจึงไม่จำเป็นต้องเหมือนกันทุกตัว
- ตรวจดวงตาและเปลือกตา
- ประเมินขนรอบตาและโครงสร้างใบหน้า
- ตรวจเยื่อบุตา
- ตรวจผิวกระจกตา
- ตรวจปริมาณน้ำตา
- ทดสอบสีเพื่อตรวจแผลกระจกตาตามข้อบ่งชี้
- ตรวจความดันตาตามความเหมาะสม
- ตรวจการอักเสบหรือการติดเชื้อร่วม
- ประเมินโรคระบบอื่นหรือประวัติยาที่อาจเกี่ยวข้อง
- วางแผนดูแลตามสาเหตุที่พบ
ทีมสัตวแพทย์จะพิจารณาจากอาการจริงและความปลอดภัยของน้องเป็นหลัก
ถ้าเป็นโรคตาแห้ง ต้องรักษาอย่างไร?
แนวทางดูแลขึ้นกับความรุนแรง สาเหตุ และว่ามีโรคตาอื่นร่วมด้วยหรือไม่ โดยทั่วไปสัตวแพทย์จะวางแผนดูแลเพื่อช่วยให้ตาชุ่มชื้น ลดการระคายเคือง และควบคุมการอักเสบตามความเหมาะสม
- โรคตาแห้งบางตัวต้องดูแลต่อเนื่อง
- ใช้ยาตามแผนของสัตวแพทย์
- ไม่ควรหยุดยาเองเมื่ออาการดูดีขึ้น
- มาตรวจติดตามตามนัด
- แจ้งทีมถ้าขี้ตา ตาแดง หรือหรี่ตากลับมา
- ควรตรวจซ้ำหากอาการไม่ดีขึ้น
- หลีกเลี่ยงฝุ่น ควัน หรือสิ่งระคายเคืองเท่าที่ทำได้
การดูแลอย่างสม่ำเสมอช่วยให้น้องสบายตาขึ้น และช่วยให้ทีมติดตามแนวโน้มของดวงตาได้ดีขึ้น
ตาแห้งเป็นโรคเรื้อรังไหม?
ในสุนัขบางตัว โรคตาแห้งอาจเป็นปัญหาที่ต้องดูแลต่อเนื่องระยะยาว โดยเฉพาะหากเกี่ยวข้องกับการผลิตน้ำตาที่ลดลงหรือโรคตาเรื้อรัง
ความรุนแรงและแผนดูแลของแต่ละตัวไม่เหมือนกัน บางตัวต้องติดตามถี่ในช่วงแรก ขณะที่บางตัวเมื่อควบคุมอาการได้แล้วอาจติดตามตามระยะที่สัตวแพทย์แนะนำ
หากน้องมีแผนการดูแลเดิม ควรใช้ยาต่อและติดตามตามคำแนะนำของสัตวแพทย์
ข้อมูลที่ควรเตรียมก่อนทัก LINE OA หรือพามาตรวจ
- อายุของน้อง
- สายพันธุ์
- เป็นข้างเดียวหรือสองข้าง
- เริ่มเป็นตั้งแต่เมื่อไร
- ตาแดงมากน้อยแค่ไหน
- ขี้ตาเป็นสีอะไร
- ขี้ตาเหนียวหรือเป็นน้ำใส
- เช็ดแล้วกลับมาเร็วไหม
- หรี่ตาหรือกระพริบตาถี่ไหม
- ถูตาหรือใช้เท้าเขี่ยตาไหม
- ตาดูขุ่นหรือมีฝ้าไหม
- เคยเป็นโรคตามาก่อนหรือไม่
- เคยใช้ยาหยอดตาอะไรอยู่หรือไม่
- มีโรคประจำตัวหรือยาที่ใช้อยู่ไหม
- เพิ่งอาบน้ำ ตัดขน หรือโดนฝุ่นหรือควันไหม
- มีรูปดวงตาระยะใกล้และรูปหน้าตรงไหม
ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้ทีมประเมินเบื้องต้นได้ว่าอาการควรตรวจเร็วแค่ไหน และควรเตรียมการตรวจอะไรบ้าง
คำถามที่พบบ่อย (FAQ): โรคตาแห้งในสุนัข
กดที่คำถามเพื่อเปิดหรือปิดคำตอบ
สรุป: ตาแดง ขี้ตาเหนียว และถูตาบ่อย อาจเกี่ยวกับตาแห้งได้ แต่ควรตรวจแยกโรคตาอื่นก่อน
โรคตาแห้งในสุนัขเป็นภาวะที่ดวงตาได้รับน้ำตาไม่เพียงพอ หรือคุณภาพน้ำตาไม่เหมาะ ทำให้ผิวตาระคายเคือง ตาแดง ขี้ตาเหนียว หรี่ตา หรือถูตาบ่อยได้
แต่อาการเหล่านี้อาจเกิดจากโรคตาอื่นได้เช่นกัน เช่น แผลกระจกตา เยื่อบุตาอักเสบ ขนทิ่มตา เปลือกตาผิดรูป ภูมิแพ้ หรือการระคายเคืองจากสิ่งแวดล้อม
หากน้องมีตาแดง ขี้ตาเหนียว หรี่ตา กระพริบตาถี่ ถูตา ตาขุ่น หรือมีอาการตาไม่สบายต่อเนื่อง ควรให้ทีมช่วยประเมิน และไม่ควรหยอดยาตาเองโดยยังไม่ทราบสาเหตุ
ลองเตรียมรูปดวงตาระยะใกล้และภาพหน้าตรง พร้อมข้อมูลว่าเป็นข้างเดียวหรือสองข้าง ขี้ตาเป็นสีอะไร เริ่มเป็นมานานแค่ไหน และมีหรี่ตา ถูตา หรือตาขุ่นร่วมด้วยหรือไม่ เพื่อช่วยให้ทีมเห็นภาพเบื้องต้นได้ชัดขึ้น
หากน้องหรี่ตาชัด ลืมตาไม่เต็มที่ ตาขุ่น ถูตาแรง ตาบวม รูม่านตาผิดปกติ หรือสงสัยโดนข่วนตา ควรเข้ารับการประเมินเร็วขึ้น ไม่ควรรอทดลองยาหยอดตาเอง
โรงพยาบาลสัตว์เศรษฐกิจสัตวแพทย์ | Setthakit Animal Hospital
โรงพยาบาลสัตว์บางแค และโรงพยาบาลสัตว์ฝั่งธน
ดูแลโรคตาสุนัขและแมว โดยประเมินร่วมกับอาการจริง ผิวตา น้ำตา โครงสร้างดวงตา และความสบายของน้องแต่ละตัว
