เช็กอาการฉี่น้องแมว 60 วินาที : เบ่งฉี่ ฉี่น้อย แบบไหนควรพาไปตรวจ
เช็กอาการฉี่น้องแมว 60 วินาที : เบ่งฉี่ ฉี่น้อย แบบไหนควรพาไปตรวจ
เมื่อน้องแมวเข้ากระบะบ่อย เบ่ง หรือฉี่ออกน้อย จุดแรกที่เจ้าของควรดูคือ มีปัสสาวะออกจริงหรือไม่
หรือไม่สามารถยืนยันได้ว่ามีปัสสาวะออก โดยเฉพาะในแมวตัวผู้ ควรพาไปพบสัตวแพทย์ทันที เพราะภาวะท่อปัสสาวะอุดตันเป็นภาวะฉุกเฉินและอาการอาจเปลี่ยนได้รวดเร็ว
หากยังมีปัสสาวะออก แต่ก้อนเล็กลง เข้ากระบะบ่อย มีเลือดปน หรือดูเจ็บ ควรติดต่อโรงพยาบาลเพื่อวางแผนตรวจภายในวันนั้น
แต่ไม่สามารถใช้วินิจฉัยว่าเป็นกระเพาะปัสสาวะอักเสบ นิ่ว การติดเชื้อ หรือท่อปัสสาวะอุดตันได้
เมื่อเห็นน้องเบ่ง เจ้าของมักสงสัยอะไร?
- น้องมีปัสสาวะออกจริงไหม?
- ถ้าออกเพียงไม่กี่หยด ถือว่ายังฉี่ได้หรือไม่?
- น้องกำลังเบ่งปัสสาวะหรือเบ่งอุจจาระ?
- ถ้ายังกินอาหารได้ แสดงว่ายังไม่น่ากังวลหรือเปล่า?
- อาการแบบนี้สังเกตต่อได้ หรือต้องพาไปตรวจวันนี้?
- ถ้าเป็นแมวตัวผู้ ต้องกังวลมากกว่าแมวตัวเมียหรือไม่?
เจ้าของไม่จำเป็นต้องวินิจฉัยโรคเอง สิ่งที่ช่วยตัดสินใจได้มากที่สุดคือดูว่า มีปัสสาวะออกจริงเท่าใด เบ่งซ้ำหรือไม่ และมีอาการอื่นร่วมด้วยหรือเปล่า
เช็กอาการฉี่น้องแมวใน 60 วินาที
ตอบ 3 ข้อต่อไปนี้ แล้วใช้คำตอบที่น่ากังวลที่สุดเป็นหลัก ไม่ต้องรวมคะแนน
ข้อที่ 1 : น้องมีปัสสาวะออกจริงไหม?
ลองตรวจในกระบะทรายหรือบริเวณที่น้องไปปัสสาวะ แล้วเลือกข้อที่ใกล้เคียงที่สุด
ไม่ได้ยืนยันว่าทางเดินปัสสาวะยังเปิดได้ตามปกติ หากน้องยังเบ่งซ้ำ ควรให้สัตวแพทย์ประเมิน
ข้อที่ 2 : น้องเบ่งหรือเข้ากระบะบ่อยกว่าปกติไหม?
ข้อที่ 3 : มีอาการอื่นร่วมด้วยหรือไม่?
ผลหลังเช็ก : ควรทำอะไรต่อ?
ปัสสาวะออกปริมาณใกล้เคียงเดิม ไม่เบ่ง ไม่มีเลือด กินอาหารและตอบสนองตามปกติ
บันทึกก้อนปัสสาวะและพฤติกรรม หากเกิดซ้ำหรือเริ่มผิดปกติให้ติดต่อโรงพยาบาล
ปัสสาวะยังออกแต่ก้อนเล็กลง เข้ากระบะบ่อย เบ่ง มีเลือดปน ปัสสาวะผิดที่ หรือเริ่มกินลดลง
ติดต่อโรงพยาบาลเพื่อให้ทีมรวบรวมข้อมูลส่งต่อสัตวแพทย์และวางแผนเวลาตรวจ
เบ่งซ้ำแต่ไม่เห็นปัสสาวะออก ปัสสาวะออกเพียงหยดและยังเบ่ง ไม่แน่ใจว่าฉี่ออกจริง โดยเฉพาะแมวตัวผู้ หรือมีอาเจียน ซึมมาก อ่อนแรงร่วมด้วย
พาน้องไปโรงพยาบาลสัตว์ทันที ไม่ควรรอผลจากข้อความหรือรอดูข้ามคืน
ผลอยู่ในกลุ่ม “สังเกตอย่างใกล้ชิด”
กลุ่มนี้หมายถึง ขณะตรวจยังไม่พบความผิดปกติชัดเจน น้องมีปัสสาวะออกในปริมาณใกล้เคียงเดิม ไม่เบ่ง ไม่มีเลือด และพฤติกรรมทั่วไปยังเป็นปกติ
เจ้าของควรบันทึกข้อมูลต่อไปนี้
- เวลาที่พบก้อนปัสสาวะล่าสุด
- จำนวนและขนาดของก้อนปัสสาวะ
- น้องเข้ากระบะบ่อยขึ้นหรือไม่
- กินอาหารและดื่มน้ำใกล้เคียงเดิมหรือไม่
- เลียอวัยวะเพศหรือซ่อนตัวมากขึ้นหรือไม่
หากอาการเกิดซ้ำ ก้อนปัสสาวะเริ่มเล็กลง เข้ากระบะบ่อยขึ้น หรือเริ่มเบ่ง ควรติดต่อโรงพยาบาล ไม่ควรยึดผลจากการเช็กครั้งแรกเพียงครั้งเดียว
ผลอยู่ในกลุ่ม “ติดต่อโรงพยาบาลภายในวันนั้น”
ควรติดต่อโรงพยาบาล หากพบว่า
- ก้อนปัสสาวะเล็กลง
- เข้ากระบะบ่อยขึ้น
- เบ่งหรือใช้เวลาในกระบะนานขึ้น
- มีเลือดปน
- ปัสสาวะนอกกระบะ
- ร้องหรือดูไม่สบายขณะปัสสาวะ
- เลียบริเวณอวัยวะเพศบ่อยขึ้น
- เริ่มกินลดลงหรือซ่อนตัว
อาการเดียวกันอาจเกิดได้จากหลายสาเหตุ การที่ยังมีปัสสาวะออกไม่ได้หมายความว่าสามารถรอดูต่อได้หลายวัน ควรติดต่อโรงพยาบาลเพื่อวางแผนตรวจภายในวันนั้น
ผลอยู่ในกลุ่ม “พาไปตรวจทันที”
พาน้องไปโรงพยาบาลสัตว์ทันที หากพบข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้
- เบ่งซ้ำแต่ไม่เห็นปัสสาวะออก
- เข้าออกกระบะหลายครั้งในเวลาไม่นาน แต่ไม่พบก้อนปัสสาวะ
- มีปัสสาวะออกเพียงไม่กี่หยดและยังเบ่งต่อ
- ไม่สามารถยืนยันได้ว่ามีปัสสาวะออกจริง
- เป็นแมวตัวผู้ที่เบ่งซ้ำหรือสงสัยว่าปัสสาวะไม่ออก
- มีอาการอาเจียน ซึมมาก หรือไม่กินอาหารร่วมด้วย
- อ่อนแรง เดินไม่มั่นคง ล้ม หรือไม่ตอบสนองเหมือนเดิม
หากเข้าเกณฑ์กลุ่มนี้ ไม่จำเป็นต้องรอถ่ายภาพหรือวิดีโอให้ครบก่อนพาน้องมาตรวจ
แมวเบ่งฉี่หรือเบ่งอึ ดูอย่างไร?
ท่าทางเบ่งปัสสาวะและเบ่งอุจจาระอาจดูคล้ายกัน เจ้าของจึงไม่ควรใช้ท่าทางเพียงอย่างเดียวตัดสิน
หากแยกไม่ได้ว่าน้องกำลังเบ่งปัสสาวะหรือเบ่งอุจจาระ ควรติดต่อโรงพยาบาล เพราะภาวะท่อปัสสาวะอุดตันอาจถูกเข้าใจผิดว่าเป็นท้องผูกได้
ถ้ายังกินอาหารได้ แสดงว่ายังไม่น่ากังวลหรือไม่?
ไม่เสมอไป แมวบางตัวที่เริ่มมีปัญหาทางเดินปัสสาวะยังสามารถกินอาหารและตอบสนองเจ้าของได้
สิ่งที่ควรให้น้ำหนักมากกว่าคือ
- มีปัสสาวะออกจริงหรือไม่
- ปริมาณลดลงหรือไม่
- ยังเบ่งซ้ำหรือไม่
- เข้าออกกระบะถี่ขึ้นหรือไม่
- มีเลือดหรือแสดงอาการไม่สบายร่วมด้วยหรือไม่
ไม่ควรรอให้น้องหยุดกินหรือซึมก่อนจึงค่อยพาไปตรวจ
เจ้าของควรเตรียมข้อมูลอะไรให้โรงพยาบาล?
หากน้องยังมีปัสสาวะออก แต่เริ่มมีอาการผิดปกติ ข้อมูลต่อไปนี้จะช่วยให้ทีมส่งต่อข้อมูลให้สัตวแพทย์พิจารณาได้ชัดขึ้น
- เพศและอายุของน้อง
- ทำหมันแล้วหรือยัง
- พบปัสสาวะครั้งล่าสุดเมื่อไร
- ก้อนปัสสาวะมีขนาดประมาณเท่าใด
- เข้าออกกระบะกี่ครั้ง
- มีเลือดปนหรือไม่
- กินอาหารและดื่มน้ำได้หรือไม่
- มีอาเจียน ซึม หรืออ่อนแรงหรือไม่
- เคยมีประวัตินิ่ว กระเพาะปัสสาวะอักเสบ หรือท่อปัสสาวะอุดตันหรือไม่
- บ้านมีแมวกี่ตัว และแยกได้หรือไม่ว่าก้อนปัสสาวะเป็นของตัวไหน
- ภาพกระบะหรือวิดีโอพฤติกรรม หากถ่ายได้โดยไม่ทำให้น้องเครียด
ไม่จำเป็นต้องรอให้ข้อมูลครบทุกข้อ หากน้องเบ่งแล้วไม่เห็นปัสสาวะออก ให้พาไปตรวจทันที
ระหว่างเตรียมพาไปโรงพยาบาล ควรทำอะไร?
- เตรียมกรงให้พร้อม
- รองกรงด้วยผ้าที่มีกลิ่นคุ้นเคย
- เคลื่อนย้ายน้องอย่างสงบ
- นำรายชื่อยา อาหาร และประวัติการรักษาเดิมไปด้วย
- หากเก็บตัวอย่างปัสสาวะได้โดยไม่ทำให้เสียเวลา สามารถนำไปด้วยได้
- ไม่กดหรือคลำท้องแรง ๆ
- ไม่พยายามบีบให้ปัสสาวะออก
- ไม่ให้ยาเอง
- ไม่เปลี่ยนอาหารหรือเริ่มอาหารรักษาโรคก่อนทราบสาเหตุ
หลังตรวจแล้ว ทำไมยังต้องติดตามต่อ?
การที่น้องกลับมาปัสสาวะได้ ไม่ได้หมายความว่าการดูแลสิ้นสุดแล้ว เพราะสาเหตุของอาการทางเดินปัสสาวะในแมวมีได้หลายอย่าง เช่น
- กระเพาะปัสสาวะอักเสบโดยไม่ทราบสาเหตุ
- นิ่วหรือผลึกในปัสสาวะ
- ท่อปัสสาวะอุดตัน
- การติดเชื้อ
- ความผิดปกติอื่นภายในทางเดินปัสสาวะ
- ปัจจัยด้านน้ำ อาหาร น้ำหนัก และสภาพแวดล้อม
แนวทางดูแลจึงขึ้นอยู่กับสาเหตุที่ตรวจพบ ไม่ควรเลือกอาหาร ยา หรือผลิตภัณฑ์ดูแลทางเดินปัสสาวะจากอาการเพียงอย่างเดียว
หลังอาการดีขึ้น สัตวแพทย์อาจวางแผนต่อเรื่อง
- การเพิ่มปริมาณน้ำ
- อาหารที่เหมาะกับผลตรวจ
- การดูแลน้ำหนักและกิจกรรม
- จำนวนและตำแหน่งกระบะทราย
- การลดความเครียดภายในบ้าน
- การตรวจปัสสาวะหรือภาพวินิจฉัยซ้ำ
- การลดโอกาสกลับมาเป็นซ้ำ
คำถามที่เจ้าของถามบ่อย
กดที่คำถามเพื่อเปิดหรือปิดคำตอบ
หากน้องยังมีปัสสาวะออก แต่ก้อนเล็กลง เข้ากระบะบ่อย มีเลือดปน หรือเริ่มมีพฤติกรรมเปลี่ยน สามารถส่งข้อมูลให้ทีมช่วยรวบรวมและประสานสัตวแพทย์ประเมินเบื้องต้นได้
ข้อมูลที่ช่วยได้ ได้แก่ เพศและอายุ เวลาที่พบปัสสาวะครั้งล่าสุด ขนาดก้อนปัสสาวะ จำนวนครั้งที่เข้ากระบะ อาการอื่นที่พบ และภาพกระบะหรือวิดีโอ หากถ่ายได้โดยไม่ทำให้น้องเครียด
หากน้องเบ่งซ้ำแต่ไม่เห็นปัสสาวะออก ไม่แน่ใจว่ามีปัสสาวะออกจริง มีอาเจียน ซึมมาก อ่อนแรง หรือล้ม ไม่ควรรอผลจากการส่งข้อความ ให้พาน้องไปโรงพยาบาลสัตว์ทันที
โรงพยาบาลสัตว์เศรษฐกิจสัตวแพทย์ | Setthakit Animal Hospital
โรงพยาบาลสัตว์บางแค โรงพยาบาลแมวบางแค และโรงพยาบาลสัตว์ฝั่งธน
ให้บริการตรวจและดูแลแมวที่มีอาการทางเดินปัสสาวะในย่านบางแค เพชรเกษม และฝั่งธน โดยคำนึงถึงความเครียด ความปลอดภัย และพฤติกรรมของแมวตามแนวทาง Cat Friendly Clinic
