ท่อน้ำตาอุดตันในสุนัข น้ำตาไหล คราบน้ำตา และขนใต้ตาเปียกควรสังเกตอะไร
ท่อน้ำตาอุดตันในสุนัข น้ำตาไหล คราบน้ำตา และขนใต้ตาเปียกควรสังเกตอะไร
ท่อน้ำตาเป็นทางระบายของน้ำตาจากบริเวณหัวตาไปยังโพรงจมูก ตามปกติน้ำตาที่สร้างขึ้นเพื่อหล่อเลี้ยงผิวตาจะถูกระบายออกผ่านทางนี้
ถ้าท่อน้ำตาตีบ แคบ อุดตัน หรือระบายน้ำตาได้ไม่ดี น้ำตาอาจล้นออกมาบริเวณใต้ตา ทำให้เจ้าของสังเกตเห็นว่า
- น้ำตาไหลบ่อย
- ขนใต้ตาเปียก
- มีคราบน้ำตา
- ขนบริเวณใต้ตาเปลี่ยนสี
- มีความชื้นสะสมใต้ตา
- เช็ดแล้วกลับมาเปียกอีก
- อาจเป็นข้างเดียวหรือสองข้าง
สุนัขอาจน้ำตาไหลจากการระคายเคือง ความเจ็บ หรือโรคตาอื่นที่ทำให้น้ำตาถูกสร้างมากขึ้นได้เช่นกัน
น้ำตาไหลในสุนัข เกิดจากท่อน้ำตาอุดตันเสมอไหม?
ไม่เสมอไป โดยทั่วไปน้ำตาไหลในสุนัขอาจมาจาก 2 กลุ่มใหญ่
1. น้ำตาถูกสร้างมากขึ้น
เช่น เมื่อตาระคายเคือง เจ็บ หรือมีการอักเสบ
2. น้ำตาระบายออกได้ไม่ดี
เช่น ท่อน้ำตาตีบหรืออุดตัน
ทั้งสองกลุ่มอาจทำให้เจ้าของเห็นขนใต้ตาเปียกหรือมีคราบน้ำตาคล้ายกัน แต่สาเหตุอาจต่างกัน เช่น
- ท่อน้ำตาระบายไม่ดี
- เยื่อบุตาอักเสบ
- แผลกระจกตา
- ตาแห้งที่ทำให้ตาระคายเคือง
- ขนทิ่มตาหรือขนรอบตาระคายตา
- ขอบตาหรือเปลือกตาผิดรูป
- ภูมิแพ้หรือการระคายเคืองจากสิ่งแวดล้อม
- ฝุ่น ควัน หรือแชมพูเข้าตา
- การติดเชื้อบางกลุ่ม
- โครงสร้างใบหน้าของสุนัขบางสายพันธุ์
ควรดูว่ามีตาแดง หรี่ตา ถูตา ขี้ตาผิดปกติ หรือตาขุ่นร่วมด้วยหรือไม่
สุนัขพันธุ์ไหนมักเห็นคราบน้ำตาได้บ่อย?
สุนัขบางกลุ่มอาจเห็นคราบน้ำตาได้ง่ายกว่า เช่น สุนัขพันธุ์หน้าสั้น สุนัขตาโต หรือสุนัขขนสีอ่อนที่ทำให้คราบน้ำตาเห็นชัด
- ชิสุ
- ปอมเมอเรเนียน
- พุดเดิ้ล
- มอลทีส
- ปั๊ก
- เฟรนช์ บูลด็อก
- ชิวาวา
- ยอร์คเชียร์เทอร์เรีย
- คาวาเลียร์ คิง ชาลส์ สแปเนียล
- พันธุ์ผสมขนาดเล็ก
ไม่ได้หมายความว่าสุนัขกลุ่มนี้ต้องมีท่อน้ำตาอุดตันทุกตัว แต่โครงสร้างใบหน้า รูปทรงตา และขนรอบดวงตาอาจทำให้เห็นน้ำตาหรือคราบน้ำตาได้ง่ายขึ้น
อาการที่ควรสังเกตร่วมกับน้ำตาไหล
เมื่อน้องมีน้ำตาไหลหรือคราบน้ำตา เจ้าของควรดูอาการอื่นร่วมด้วย
- น้ำตาไหลข้างเดียวหรือสองข้าง
- เป็นต่อเนื่องกี่วัน
- ขนใต้ตาเปียกมากขึ้นหรือไม่
- มีขี้ตาใส เหลือง เขียว หรือเหนียวไหม
- ตาแดงไหม
- หรี่ตาหรือไม่
- กระพริบตาถี่ไหม
- ถูตากับพื้นหรือใช้เท้าเขี่ยตาไหม
- ตาขุ่นหรือมีฝ้าขาวไหม
- ดวงตาดูบวมไหม
- หนังตาหรือขนรอบตาทิ่มเข้าตาหรือไม่
- น้องยังลืมตาได้ปกติไหม
- มีจาม น้ำมูก หรือคัดจมูกร่วมไหม
- เพิ่งอาบน้ำ ตัดขน หรือสัมผัสฝุ่นหรือควันไหม
ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้ทีมประเมินได้ว่าน้ำตาไหลน่าจะเกี่ยวกับการระบายของน้ำตา หรืออาจมีโรคตาที่ทำให้น้ำตาสร้างมากขึ้น
อาการแบบไหนควรทักไลน์ โอเอ (LINE OA) ให้ทีมช่วยประเมิน?
หากน้องยังลืมตาได้ ไม่มีอาการเจ็บตาชัดเจน และไม่มีสัญญาณที่ควรตรวจเร็ว สามารถส่งรูปหรือข้อมูลให้ทีมช่วยประเมินเบื้องต้นได้ เช่น
- น้ำตาไหลต่อเนื่อง
- คราบน้ำตาเพิ่มขึ้น
- ขนใต้ตาเปียกบ่อย
- เป็นข้างเดียวชัดเจน
- เช็ดแล้วกลับมาเปียกเร็ว
- มีขี้ตาเพิ่มขึ้น
- ตาแดงเล็กน้อย
- ถูหน้าหรือใช้เท้าเขี่ยตาบ่อยขึ้น
- มีประวัติเคยเป็นโรคตา
- เจ้าของไม่แน่ใจว่าควรเช็ดดูต่อหรือนัดตรวจ
ภาพหน้าตรง ภาพระยะใกล้ของดวงตา และข้อมูลว่าเริ่มเป็นมานานแค่ไหน เป็นข้างเดียวหรือสองข้าง
อาการแบบไหนควรพามาตรวจเร็วขึ้น?
- หรี่ตา
- ลืมตาไม่เต็มที่
- ตาแดงชัด
- ตาขุ่น
- มีฝ้าหรือสีตาเปลี่ยน
- ถูตาแรงหรือถูตาถี่
- มีขี้ตาเหลือง เขียว หรือเหนียวมาก
- น้ำตาไหลร่วมกับเจ็บตา
- ตาบวม
- มีแผลหรือสงสัยโดนข่วนตา
- อาการเป็นข้างเดียวชัดเจนและไม่ดีขึ้น
- น้ำตาไหลหลังอุบัติเหตุหรือสัมผัสสิ่งระคายเคือง
- น้องซึมหรือกินลดลงร่วมด้วย
โรคตาบางอย่าง เช่น แผลกระจกตา อาจทำให้น้องไม่สบายและควรได้รับการประเมินเร็ว จึงไม่ควรรอดูอาการเป็นเวลานานเมื่อมีอาการเจ็บตาร่วมด้วย
ตารางช่วยดู: น้ำตาไหลแบบไหนควรทำอย่างไร?
ท่อน้ำตาอุดตันเกิดจากอะไรได้บ้าง?
ท่อน้ำตาอุดตันหรือระบายไม่ดีอาจเกิดจากหลายสาเหตุ
- ท่อน้ำตาตีบตั้งแต่กำเนิด
- ท่อน้ำตาอักเสบ
- มีสิ่งอุดตันภายในท่อน้ำตา
- โครงสร้างใบหน้าหรือจมูกบางสายพันธุ์
- ขนรอบตาทำให้น้ำตาไหลล้น
- การอักเสบของเยื่อบุตาหรือเปลือกตา
- แผลหรือการระคายเคืองที่ตา
- ปัญหาฟันหรือโพรงจมูกบางกรณี
- เคยมีอุบัติเหตุหรือการอักเสบบริเวณใบหน้า
การแยกสาเหตุจำเป็นต้องตรวจดวงตาและโครงสร้างรอบดวงตาร่วมกัน
คราบน้ำตากับท่อน้ำตาอุดตันเหมือนกันไหม?
ไม่เหมือนกันทั้งหมด คราบน้ำตา คือสิ่งที่เจ้าของมองเห็นบนขนใต้ตา ส่วน ท่อน้ำตาอุดตัน เป็นหนึ่งในสาเหตุที่ทำให้น้ำตาระบายไม่ดี
คราบน้ำตาอาจเกี่ยวข้องกับ
- น้ำตาไหลมากกว่าปกติ
- น้ำตาระบายออกไม่ดี
- ขนใต้ตาเปียกซ้ำ ๆ
- ขนสีอ่อนทำให้คราบชัด
- รูปหน้าและร่องใต้ตา
- การระคายเคืองตา
- ขี้ตาหรือการอักเสบร่วม
หากยังมีน้ำตาไหล ตาแดง หรี่ตา หรืออาการไม่สบายตาร่วมด้วย ควรหาสาเหตุของอาการด้วย
เจ้าของเช็ดคราบน้ำตาเองได้ไหม?
เช็ดได้ หากเป็นการเช็ดภายนอกอย่างนุ่มนวล และน้องยังลืมตาได้ปกติ ไม่มีตาแดง หรี่ตา หรือถูตาแรง
- ใช้ผ้าสะอาดและนุ่ม
- ใช้น้ำสะอาดหรือน้ำเกลือสำหรับล้างภายนอกตามความเหมาะสม
- เช็ดจากบริเวณใต้ตาออกด้านนอก
- ไม่ขยี้แรง
- ไม่ให้ผ้าสัมผัสดวงตาโดยตรง
- ใช้ผ้าแยกกันแต่ละข้าง
- เช็ดแล้วสังเกตว่ากลับมาเปียกเร็วหรือไม่
หากน้องยังไม่พร้อมให้จับ ควรหยุด ไม่ควรฝืน เพราะการดิ้นหรือถูแรงอาจเพิ่มการระคายเคืองบริเวณดวงตา
ไม่ควรทำอะไรเมื่อน้องน้ำตาไหลหรือมีคราบน้ำตา
- หยอดยาตาเองโดยยังไม่ได้ตรวจ
- ใช้ยาหยอดตาของคน
- ใช้ยาหยอดตาเดิมของสัตว์ตัวอื่น
- ใช้น้ำยาทำความสะอาดคราบที่อาจเข้าตา
- ใช้แอลกอฮอล์หรือสารฆ่าเชื้อเช็ดใกล้ตา
- ขยี้หรือเช็ดแรง ๆ
- ตัดขนใกล้ตาเองหากน้องดิ้น
- ปล่อยให้น้องถูตาซ้ำ ๆ
- รอดูนานหากน้องหรี่ตาหรือเจ็บตา
- สรุปว่าเป็นเพียงคราบน้ำตา หากมีตาแดงหรือขี้ตาผิดปกติร่วม
ควรให้ทีมช่วยประเมิน ไม่ควรทดลองยาหยอดตาเอง
การตรวจที่สัตวแพทย์อาจพิจารณา
การตรวจขึ้นกับอาการของน้อง ลักษณะน้ำตา สีตา และความเร่งด่วน รายการตรวจจึงไม่จำเป็นต้องเหมือนกันทุกตัว
- ตรวจร่างกายทั่วไป
- ตรวจดวงตาและเปลือกตา
- ประเมินขนรอบตาและโครงสร้างใบหน้า
- ตรวจเยื่อบุตา
- ตรวจผิวกระจกตา
- ทดสอบสีเพื่อตรวจแผลกระจกตาตามข้อบ่งชี้
- ตรวจปริมาณน้ำตาตามข้อบ่งชี้
- ตรวจการระบายของท่อน้ำตาตามความเหมาะสม
- ตรวจความดันตาตามข้อบ่งชี้
- ตรวจช่องปากหรือโพรงจมูกร่วมในบางกรณี
- วางแผนดูแลตามสาเหตุที่พบ
ทีมสัตวแพทย์จะพิจารณาจากอาการจริงและความปลอดภัยของน้องเป็นหลัก
ถ้าท่อน้ำตาอุดตัน ต้องรักษาอย่างไร?
แนวทางดูแลขึ้นกับสาเหตุและความรุนแรง บางกรณีอาจดูแลความสะอาดรอบดวงตาและติดตามอาการ ขณะที่บางกรณีอาจต้องได้รับการดูแลตามแผนของสัตวแพทย์ โดยเฉพาะหากมีการอักเสบ แผลกระจกตา หรือโรคตาอื่นร่วมด้วย
ในบางตัว สัตวแพทย์อาจพิจารณาตรวจหรือดูแลท่อน้ำตาเพิ่มเติมตามความเหมาะสม แต่ไม่ควรพยายามทำเองที่บ้าน
- น้ำตาไหลเกิดจากท่อน้ำตาหรือโรคตาอื่น
- มีแผลกระจกตาหรือไม่
- มีตาแห้งหรือไม่
- ขนรอบตาทิ่มตาหรือไม่
- มีการอักเสบหรือขี้ตาผิดปกติไหม
- ต้องใช้ยาหรือการดูแลแบบใด
- ต้องติดตามซ้ำเมื่อไร
- อาการแบบไหนต้องติดต่อทันที
ข้อมูลที่ควรเตรียมก่อนทัก LINE OA หรือพามาตรวจ
- อายุของน้อง
- สายพันธุ์
- เป็นข้างเดียวหรือสองข้าง
- เริ่มเป็นตั้งแต่เมื่อไร
- น้ำตาไหลตลอดหรือเป็นบางช่วง
- มีคราบน้ำตาเพิ่มขึ้นไหม
- ขนใต้ตาเปียกเร็วแค่ไหนหลังเช็ด
- มีตาแดงไหม
- หรี่ตาหรือไม่
- ถูตาหรือใช้เท้าเขี่ยตาไหม
- มีขี้ตาสีอะไร
- มีตาขุ่นหรือสีตาเปลี่ยนไหม
- เพิ่งอาบน้ำ ตัดขน หรือสัมผัสฝุ่นหรือควันไหม
- มีจาม น้ำมูก หรืออาการทางจมูกร่วมไหม
- เคยมีโรคตาหรือยาหยอดตาเดิมไหม
- มีรูปหน้าตรง รูปตาระยะใกล้ หรือคลิปตอนถูตาไหม
ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้ทีมประเมินเบื้องต้นได้ว่าอาการน่าจะอยู่ในกลุ่มน้ำตาระบายไม่ดี กลุ่มตาระคายเคือง หรือควรตรวจตาเร็วขึ้น
คำถามที่พบบ่อย (FAQ): ท่อน้ำตาอุดตันในสุนัข
กดที่คำถามเพื่อเปิดหรือปิดคำตอบ
สรุป: น้ำตาไหลในสุนัขต้องแยกว่า “น้ำตาสร้างมากขึ้น” หรือ “น้ำตาระบายไม่ดี”
ท่อน้ำตาอุดตันในสุนัขเป็นหนึ่งในสาเหตุที่ทำให้น้ำตาไหล ขนใต้ตาเปียก หรือมีคราบน้ำตา แต่ไม่ใช่สาเหตุเดียว
สุนัขบางตัวอาจน้ำตาไหลจากตาระคายเคือง ตาอักเสบ แผลกระจกตา ขนทิ่มตา ตาแห้ง ภูมิแพ้ สิ่งแวดล้อม หรือโครงสร้างใบหน้าบางแบบ
หากน้องมีน้ำตาไหลต่อเนื่อง ขนใต้ตาเปียก คราบน้ำตาเพิ่มขึ้น ตาแดง หรี่ตา ถูตา ขี้ตาผิดปกติ หรือตาขุ่น ควรให้ทีมช่วยประเมิน และไม่ควรหยอดยาตาเองโดยยังไม่ทราบสาเหตุ
ลองสังเกตว่าเป็นข้างเดียวหรือสองข้าง มีตาแดง หรี่ตา ถูตา ขี้ตา หรือตาขุ่นร่วมไหม พร้อมเก็บภาพหน้าตรงและภาพดวงตาระยะใกล้ เพื่อช่วยให้ทีมเห็นรูปแบบอาการเบื้องต้นได้ชัดขึ้น
หากน้องหรี่ตา ลืมตาไม่เต็มที่ ตาขุ่น ถูตาแรง ตาบวม หรือสงสัยโดนข่วนตา ควรเข้ารับการประเมินเร็วขึ้น ไม่ควรรอทดลองยาหยอดตาเอง
โรงพยาบาลสัตว์เศรษฐกิจสัตวแพทย์ | Setthakit Animal Hospital
โรงพยาบาลสัตว์บางแค และโรงพยาบาลสัตว์ฝั่งธน
ดูแลโรคตาสุนัขและแมว โดยประเมินร่วมกับอาการจริง โครงสร้างดวงตา ความสบายของน้อง และสาเหตุที่เกี่ยวข้องในแต่ละตัว
