วัคซีนแมวมีอะไรบ้าง? ตารางวัคซีนตั้งแต่ลูกแมวถึงแมวโต

วัคซีนแมวมีอะไรบ้าง? ตารางวัคซีนตั้งแต่ลูกแมวถึงแมวโต

เมื่อต้องพาลูกแมวไปฉีดวัคซีนครั้งแรก เจ้าของอาจสงสัยว่าแมวต้องฉีดวัคซีนอะไรบ้าง วัคซีนรวมแมวป้องกันโรคอะไร และต้องฉีดกี่เข็มจึงจะครบ

โดยทั่วไป แผนวัคซีนของแมวประกอบด้วยวัคซีนสำคัญ 3 กลุ่ม ได้แก่

1. วัคซีนรวมแมว
2. วัคซีนพิษสุนัขบ้า
3. วัคซีนลิวคีเมียในแมว

วัคซีนรวมแมวคืออะไร

วัคซีนรวมแมว คือวัคซีนที่ช่วยสร้างภูมิคุ้มกันต่อโรคติดต่อสำคัญหลายโรคในเข็มเดียว โดยวัคซีนที่ใช้กันทั่วไปคือวัคซีนรวมป้องกันโรคหวัดแมวและโรคไข้หัดแมว (FVRCP: Feline Viral Rhinotracheitis, Calicivirus and Panleukopenia Vaccine)

วัคซีนชนิดนี้ครอบคลุมโรคสำคัญ 3 กลุ่ม

1. โรคไข้หัดแมว

โรคไข้หัดแมวเกิดจากเชื้อไวรัสแพนลิวโคพีเนียในแมว (FPV: Feline Panleukopenia Virus) เชื้อมีผลต่อระบบทางเดินอาหารและเม็ดเลือดขาว โดยเฉพาะในลูกแมวที่ระบบภูมิคุ้มกันยังพัฒนาไม่เต็มที่

อาการที่อาจพบ ได้แก่

• ซึมและไม่กินอาหาร
• มีไข้
• อาเจียน
• ถ่ายเหลว
• ร่างกายขาดน้ำ

อาการเหล่านี้อาจเกิดจากโรคอื่นได้เช่นกัน จึงไม่สามารถวินิจฉัยโรคไข้หัดแมวจากอาการเพียงอย่างเดียว

2. โรคหวัดแมวจากเชื้อเฮอร์ปีส์ไวรัส

โรคนี้เกิดจากเชื้อเฮอร์ปีส์ไวรัสในแมวชนิดที่ 1 (FHV-1: Feline Herpesvirus Type 1) มีผลต่อระบบทางเดินหายใจส่วนต้นและดวงตา

อาการที่อาจพบ ได้แก่

• จาม
• มีน้ำมูก
• มีน้ำตา
• เยื่อบุตาแดง
• หรี่ตาหรือลืมตาไม่เต็มที่
• กินอาหารลดลง

แมวบางตัวอาจมีเชื้อแฝงอยู่ในร่างกายหลังจากอาการดีขึ้น และกลับมาแสดงอาการอีกครั้งในช่วงที่มีความเครียดหรือภูมิคุ้มกันเปลี่ยนแปลง

3. โรคหวัดแมวจากเชื้อคาลิซิไวรัส

โรคนี้เกิดจากเชื้อคาลิซิไวรัสในแมว (FCV: Feline Calicivirus) เชื้อมีผลต่อระบบทางเดินหายใจและช่องปาก

อาการที่อาจพบ ได้แก่

• จามหรือมีน้ำมูก
• มีแผลในช่องปากหรือบนลิ้น
• น้ำลายมาก
• กินอาหารลำบาก
• มีไข้
• เดินกะเผลกในแมวบางตัว

โรคหวัดแมวจากเชื้อเฮอร์ปีส์ไวรัสและเชื้อคาลิซิไวรัสอาจมีอาการคล้ายกัน การตรวจร่างกายและประเมินอาการร่วมกันจึงมีความสำคัญ

วัคซีนพิษสุนัขบ้าสำหรับแมว

โรคพิษสุนัขบ้าสามารถเกิดได้ทั้งในสุนัข แมว และสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดอื่น เชื้อส่งผลต่อระบบประสาทและสามารถติดต่อจากสัตว์สู่คนได้

แมวเลี้ยงในบ้านยังอาจสัมผัสเชื้อได้จากเหตุการณ์ที่คาดไม่ถึง เช่น

• หลุดออกจากบ้าน
• ถูกสัตว์อื่นกัดหรือข่วน
• มีสัตว์พาหะเข้ามาในบริเวณบ้าน
• เดินทางหรือย้ายที่อยู่
• เข้าพักในสถานที่รับฝากสัตว์

กำหนดการฉีดและกระตุ้นวัคซีนพิษสุนัขบ้าจะพิจารณาจากอายุ ประวัติวัคซีน สุขภาพ ฉลากของวัคซีนที่ใช้ และข้อกำหนดในพื้นที่

วัคซีนลิวคีเมียในแมว

โรคลิวคีเมียในแมวเกิดจากเชื้อไวรัสลิวคีเมียในแมว (FeLV: Feline Leukemia Virus) สามารถติดต่อผ่านการสัมผัสสารคัดหลั่งอย่างใกล้ชิด เช่น การเลียขนให้กัน การใช้ชามน้ำหรือชามอาหารร่วมกัน และการกัดกัน

แมวที่อาจมีความเสี่ยงเพิ่มขึ้น ได้แก่

• ลูกแมวและแมวอายุน้อย
• แมวที่ออกนอกบ้าน
• แมวที่อยู่ร่วมกันหลายตัว
• แมวที่มีสมาชิกใหม่เข้าบ้าน
• แมวที่อยู่ร่วมกับแมวซึ่งไม่ทราบสถานะการติดเชื้อ
• แมวที่มีโอกาสสัมผัสแมวนอกบ้าน

ก่อนเริ่มวัคซีนลิวคีเมีย สัตวแพทย์อาจแนะนำให้ตรวจหาเชื้อไวรัสลิวคีเมียในแมว และเชื้อไวรัสภูมิคุ้มกันบกพร่องในแมว (FIV: Feline Immunodeficiency Virus) เพื่อให้ทราบสถานะเบื้องต้นและวางแผนดูแลได้เหมาะสม

ลูกแมวเริ่มฉีดวัคซีนเมื่อไร

ลูกแมวสามารถเริ่มรับวัคซีนรวมได้ในช่วงอายุประมาณ 6–8 สัปดาห์ หากตรวจสุขภาพแล้วพบว่าสามารถรับวัคซีนได้

หลังจากเข็มแรก ลูกแมวต้องได้รับวัคซีนรวมซ้ำเป็นระยะ เพราะภูมิคุ้มกันที่ได้รับจากแม่อาจรบกวนการตอบสนองต่อวัคซีนในช่วงแรก การฉีดเพียงเข็มเดียวจึงอาจยังไม่เพียงพอ

ตารางวัคซีนลูกแมวโดยทั่วไป

ทำไมลูกแมวต้องฉีดวัคซีนหลายเข็ม

ลูกแมวได้รับภูมิคุ้มกันส่วนหนึ่งจากแม่ผ่านน้ำนมในช่วงแรก ภูมิคุ้มกันนี้ช่วยป้องกันโรคได้ชั่วคราว แต่ขณะเดียวกันอาจรบกวนการสร้างภูมิคุ้มกันจากวัคซีน

ช่วงเวลาที่ภูมิคุ้มกันจากแม่เริ่มลดลงไม่เท่ากันในลูกแมวแต่ละตัว การให้วัคซีนซ้ำตามช่วงอายุจึงช่วยเพิ่มโอกาสให้ลูกแมวสร้างภูมิคุ้มกันของตัวเองได้อย่างเหมาะสม

แมวเลี้ยงในบ้านต้องฉีดวัคซีนไหม

แมวเลี้ยงในบ้านยังควรได้รับวัคซีนหลักตามแผนที่เหมาะสม เพราะการเลี้ยงระบบปิดช่วยลดความเสี่ยงได้ แต่ไม่ได้ทำให้ไม่มีความเสี่ยงเลย

เชื้อบางชนิดอาจเข้าสู่บ้านผ่าน

• รองเท้า เสื้อผ้า หรือสิ่งของของคนในบ้าน
• กรง กระเป๋า หรืออุปกรณ์ที่ใช้ร่วมกับสัตว์ตัวอื่น
• สมาชิกแมวตัวใหม่
• การเดินทางไปโรงพยาบาลสัตว์หรือสถานที่รับฝาก
• การหลุดออกจากบ้าน
• สัตว์อื่นที่เข้ามาในบริเวณบ้าน

ชนิดและความถี่ของวัคซีนบางรายการสามารถปรับตามความเสี่ยงจริงของแมวแต่ละตัวได้

ก่อนพาแมวไปฉีดวัคซีนควรเตรียมอะไรบ้าง

ก่อนวันนัด เจ้าของสามารถสังเกตสุขภาพของแมวได้ดังนี้

• กินอาหารและดื่มน้ำได้ตามปกติ
• ขับถ่ายใกล้เคียงปกติ
• ไม่มีอาเจียนหรือถ่ายเหลว
• ไม่มีอาการซึมหรืออ่อนแรงผิดปกติ
• ไม่มีอาการจาม น้ำมูก หรือหายใจผิดปกติที่เพิ่งเริ่มขึ้น
• ไม่มีไข้หรืออาการเจ็บป่วยอื่นที่สังเกตได้

ควรนำสมุดวัคซีนหรือรูปฉลากวัคซีนเดิมมาด้วย พร้อมแจ้งสัตวแพทย์เกี่ยวกับ

• โรคประจำตัว
• ยาและผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่ใช้อยู่
• ประวัติแพ้วัคซีน
• อาการผิดปกติหลังฉีดวัคซีนครั้งก่อน
• การรับแมวใหม่เข้าบ้าน
• การออกนอกบ้านหรือสัมผัสแมวตัวอื่น

หลังฉีดวัคซีนแมวควรสังเกตอะไร

หลังฉีดวัคซีน แมวบางตัวอาจง่วงกว่าปกติ กินอาหารลดลงเล็กน้อย หรือรู้สึกเจ็บบริเวณที่ฉีด อาการเหล่านี้มักค่อย ๆ ดีขึ้นภายใน 24–48 ชั่วโมง

เจ้าของควรจัดพื้นที่พักที่เงียบ มีน้ำและอาหารอยู่ใกล้ ๆ ลดกิจกรรมที่ต้องออกแรง และงดอาบน้ำเป็นเวลา 1 สัปดาห์ตามคำแนะนำของโรงพยาบาล

ควรติดต่อโรงพยาบาลหากพบว่า

• ซึมต่อเนื่องหรืออาการมากขึ้น
• ไม่กินอาหารนานผิดปกติ
• อาเจียนหรือถ่ายเหลวหลายครั้ง
• บริเวณที่ฉีดบวม เจ็บ หรือก้อนมีขนาดเพิ่มขึ้น
• มีอาการที่เจ้าของไม่แน่ใจ

แมวโตที่ไม่เคยฉีดวัคซีนควรทำอย่างไร

แมวโตยังสามารถเริ่มวัคซีนได้ แม้ไม่เคยได้รับวัคซีนมาก่อนหรือไม่ทราบประวัติเดิม

สัตวแพทย์จะพิจารณาจาก

• อายุและสุขภาพปัจจุบัน
• ประวัติวัคซีนที่ยืนยันได้
• โรคประจำตัวและยาที่ใช้อยู่
• การเลี้ยงในบ้านหรือออกนอกบ้าน
• จำนวนแมวที่อยู่ร่วมกัน
• โอกาสสัมผัสแมวที่ไม่ทราบประวัติ
• ความเสี่ยงของโรคในพื้นที่

จากนั้นจึงวางแผนวัคซีนชุดเริ่มต้นและวัคซีนกระตุ้นให้เหมาะกับแมวตัวนั้น

แมวขาดวัคซีนต้องเริ่มฉีดใหม่ทั้งหมดหรือไม่

ไม่จำเป็นต้องเริ่มใหม่เหมือนกันทุกตัว

สิ่งที่ควรทำคือ นำสมุดวัคซีน ฉลากวัคซีน หรือประวัติจากโรงพยาบาลเดิมมาให้สัตวแพทย์ตรวจสอบ สัตวแพทย์จะประเมินจากชนิดวัคซีน จำนวนเข็มที่เคยได้รับ ระยะเวลาที่ขาด และสุขภาพปัจจุบัน ก่อนจัดตารางต่อให้เหมาะสม

คำถามที่เจ้าของแมวพบบ่อย

กดที่คำถามเพื่อเปิดหรือปิดคำตอบ

โรงพยาบาลสัตว์เศรษฐกิจสัตวแพทย์ | Setthakit Animal Hospital

โรงพยาบาลแมวบางแค โรงพยาบาลสัตว์บางแค และโรงพยาบาลสัตว์ฝั่งธน

ดูแลสุขภาพและวางแผนวัคซีนสำหรับลูกแมวและแมวโต โดยพิจารณาอายุ สุขภาพ ประวัติวัคซีน และรูปแบบการเลี้ยงของแมวแต่ละตัว ภายใต้แนวทางที่คำนึงถึงความเครียดและความปลอดภัยตามมาตรฐาน Cat Friendly Clinic