อาหารคนที่เป็นพิษกับแมว มีอะไรบ้าง? เจ้าของควรรู้ก่อนแบ่งให้น้อง

หลายบ้านอาจเคยเจอสถานการณ์ที่แมวมานั่งมองอาหารบนโต๊ะ ดมอาหาร หรือสนใจของที่เจ้าของกำลังกิน จนอยากแบ่งให้น้องชิมสักนิด

แต่ร่างกายของแมวไม่ได้เหมือนคน อาหารบางชนิดที่คนกินได้ตามปกติ อาจไม่เหมาะกับแมว และบางชนิดอาจเป็นพิษกับแมวได้ แม้ได้รับในปริมาณไม่มาก

อาหารที่อาจเป็นพิษกับแมว ควรหลีกเลี่ยงอย่างจริงจัง

1. หัวหอม กระเทียม กุยช่าย และต้นหอม

อาหารกลุ่มหัวหอม กระเทียม กุยช่าย และต้นหอม เป็นกลุ่มที่ควรระวังในแมว ไม่ว่าจะอยู่ในรูปแบบสด สุก ผัด ต้ม แห้ง ผงปรุงรส หรือผสมอยู่ในอาหารคน

ตัวอย่างที่พบได้บ่อย เช่น

• หมูทอดกระเทียม
• ไก่ผัดกระเทียม
• ซุปที่มีหัวหอมหรือต้นหอม
• ข้าวผัดใส่ต้นหอม
• อาหารที่ใช้ผงกระเทียมหรือผงหัวหอม
• ซอส น้ำหมัก หรือเครื่องปรุงบางชนิด

อาหารกลุ่มนี้อาจทำให้เกิดการระคายเคืองทางเดินอาหาร และในบางกรณีอาจกระทบเม็ดเลือดแดง ทำให้เกิดภาวะเม็ดเลือดแดงเสียหายและโลหิตจางได้

2. ช็อกโกแลต กาแฟ ชา และคาเฟอีน

ช็อกโกแลต กาแฟ ชา เครื่องดื่มชูกำลัง หรืออาหารที่มีคาเฟอีน ไม่เหมาะกับแมว เพราะมีสารกระตุ้นที่อาจกระทบระบบประสาทและหัวใจ

ช็อกโกแลตมีสารธีโอโบรมีนและคาเฟอีน ซึ่งเป็นสารที่ร่างกายสัตว์เลี้ยงจัดการได้ไม่เหมือนคน ความเสี่ยงขึ้นกับชนิดของช็อกโกแลต ปริมาณที่กิน น้ำหนักตัว และสุขภาพเดิมของน้อง

• ดาร์กช็อกโกแลต
• ผงโกโก้
• เค้กช็อกโกแลต
• ไอศกรีมช็อกโกแลต
• กาแฟ
• ชา
• เครื่องดื่มชูกำลัง
• ขนมที่มีผงโกโก้หรือคาเฟอีน

3. แอลกอฮอล์และอาหารที่มีแอลกอฮอล์

แอลกอฮอล์ไม่เหมาะกับแมวในทุกกรณี รวมถึงอาหารที่มีแอลกอฮอล์ผสมอยู่ เช่น ขนมบางชนิด เครื่องดื่ม ของหมักดอง หรือวัตถุดิบที่มีแอลกอฮอล์

แมวมีขนาดตัวเล็กกว่าคนมาก ปริมาณที่ดูเหมือนเล็กน้อยสำหรับคน อาจมีผลต่อร่างกายแมวได้

4. องุ่นและลูกเกด

องุ่นและลูกเกดเป็นอาหารที่ควรหลีกเลี่ยงในสัตว์เลี้ยง รวมถึงแมว แม้ว่าข้อมูลในแมวจะมีน้อยกว่าสุนัข แต่ยังถือเป็นกลุ่มที่ไม่ควรให้กิน เพราะมีความกังวลเรื่องผลต่อไตในสัตว์เลี้ยงบางราย

• ขนมปังลูกเกด
• คุกกี้ลูกเกด
• ซีเรียล
• เค้กผลไม้
• สลัดหรือของหวานที่มีองุ่น
• ผลไม้อบแห้งรวม

5. ไซลิทอลหรือสารให้ความหวานบางชนิด

ไซลิทอล คือสารให้ความหวานที่อาจพบในผลิตภัณฑ์บางชนิด เช่น หมากฝรั่ง ลูกอม ขนมอบบางประเภท ยาสีฟัน น้ำยาบ้วนปาก น้ำเชื่อมบางชนิด หรือผลิตภัณฑ์ “ไม่มีน้ำตาล”

ในสุนัข ไซลิทอลเป็นสารที่มีความเสี่ยงชัดเจน แต่ในแมวยังมีข้อมูลน้อยกว่า อย่างไรก็ตาม ผลิตภัณฑ์ที่มีไซลิทอลไม่ใช่อาหารที่เหมาะกับแมว และอาจมีส่วนผสมอื่นที่ไม่ปลอดภัยร่วมด้วย จึงควรหลีกเลี่ยง

6. อาหารหรือขนมที่มีส่วนผสมหลายอย่าง

อาหารบางอย่างอาจดูเหมือนไม่มีอะไรน่ากังวล แต่มีส่วนผสมหลายชนิดที่ไม่เหมาะกับแมว เช่น หัวหอม กระเทียม คาเฟอีน แอลกอฮอล์ ไซลิทอล เกลือ น้ำตาล หรือไขมันสูง

• เค้ก
• คุกกี้
• ขนมปังไส้ต่าง ๆ
• ซอส
• น้ำจิ้ม
• อาหารหมัก
• อาหารปรุงรสจัด
• ของทอด
• อาหารสำเร็จรูปของคน
• โปรตีนบาร์หรือขนมเพื่อสุขภาพของคน

อาหารที่ไม่เหมาะให้แมวกินเป็นประจำ

อาหารกลุ่มนี้อาจไม่ได้จัดเป็น “พิษ” แบบเดียวกับหัวหอม กระเทียม ช็อกโกแลต หรือแอลกอฮอล์ แต่ไม่เหมาะให้เป็นประจำ เพราะอาจกระทบระบบทางเดินอาหาร น้ำหนัก หรือโรคประจำตัวของน้อง

อาหารเค็มหรือปรุงรสจัด

อาหารที่มีเกลือ น้ำปลา ซีอิ๊ว ผงปรุงรส น้ำจิ้ม หรือซอสต่าง ๆ ไม่เหมาะกับแมว เพราะมีรสจัดและมีโซเดียมสูงกว่าที่ร่างกายแมวต้องการ ควรระวังเป็นพิเศษในแมวที่มีโรคไต โรคหัวใจ ความดัน หรือโรคประจำตัวอื่น

อาหารมันหรือของทอด

อาหารมันและของทอดอาจทำให้ระบบทางเดินอาหารไม่สบาย เช่น อาเจียน ถ่ายเหลว หรือปวดท้องได้ในบางตัว และอาจเพิ่มพลังงานส่วนเกิน ทำให้น้ำหนักขึ้นได้ง่าย

ในบางกรณี อาหารไขมันสูงอาจสัมพันธ์กับภาวะตับอ่อนอักเสบ หรือการอักเสบของอวัยวะที่ช่วยย่อยอาหาร จึงไม่ควรให้เป็นประจำ

นมวัวและผลิตภัณฑ์นมของคน

นมวัวไม่ใช่อาหารจำเป็นของแมว และแมวหลายตัวอาจย่อยน้ำตาลแลคโตสในนมได้ไม่ดี ทำให้ถ่ายเหลว อาเจียน ท้องอืด หรือไม่สบายท้องได้

หากต้องการให้ผลิตภัณฑ์กลุ่มนม ควรเลือกผลิตภัณฑ์ที่ออกแบบมาสำหรับแมวโดยเฉพาะ และให้เป็นครั้งคราวตามความเหมาะสม

ขนมหวานและเบเกอรี่

ขนมหวาน เบเกอรี่ ไอศกรีม หรือของหวานของคนมักมีน้ำตาล ไขมัน นม ช็อกโกแลต คาเฟอีน หรือสารให้ความหวานบางชนิดปนอยู่ แม้บางชิ้นอาจไม่ได้มีสารพิษชัดเจน แต่ก็ไม่เหมาะกับแมว และอาจทำให้ระบบทางเดินอาหารผิดปกติหรือน้ำหนักเพิ่มได้

ตารางสรุป: อาหารคนกับแมว อะไรควรหลีกเลี่ยง?

ถ้าแมวเผลอกินอาหารที่ไม่ปลอดภัย ควรทำอย่างไร?

• เก็บอาหารที่เหลือออกจากพื้นที่
• ถ่ายรูปอาหารหรือฉลากส่วนผสม
• ประเมินปริมาณที่น้องกินโดยประมาณ
• จดเวลาที่น้องกินเข้าไป
• สังเกตอาการ เช่น อาเจียน ถ่ายเหลว ซึม เดินเซ น้ำลายไหล หายใจผิดปกติ หรือชัก
• โทรหรือทัก Line OA เพื่อให้ทีมช่วยประเมินเบื้องต้น
• ไม่ให้ยาเอง
• ไม่พยายามทำให้น้องอาเจียนเอง
• ไม่รอดูเองนาน หากเป็นกลุ่มอาหารที่ควรหลีกเลี่ยงอย่างจริงจังหรือไม่ทราบปริมาณที่กิน

อาการที่ควรติดต่อโรงพยาบาลสัตว์ทันที

ทำไมไม่ควรทำให้น้องอาเจียนเองที่บ้าน?

หลายบ้านอาจคิดว่าถ้าแมวกินของที่ไม่ปลอดภัยเข้าไป ควรรีบทำให้อาเจียนออกมา แต่สำหรับแมว ไม่ควรทำเองที่บ้านโดยไม่ได้รับคำแนะนำจากสัตวแพทย์

• สารบางชนิดไม่ควรทำให้อาเจียน
• การทำให้อาเจียนผิดวิธีอาจทำให้น้องสำลัก
• แมวบางตัวอาจมีอาการหายใจผิดปกติ ซึม หรือไม่ตอบสนอง ซึ่งยิ่งไม่ควรป้อนอะไรเอง
• ยาหรือวิธีที่ใช้กับคนหรือสุนัขอาจไม่เหมาะกับแมว
• อาจทำให้เสียเวลาในการเข้ารับการดูแลที่เหมาะสม

สิ่งที่ปลอดภัยกว่าคือเก็บข้อมูลให้ครบ แล้วติดต่อทีมสัตวแพทย์เพื่อช่วยประเมินแนวทางที่เหมาะสมกับชนิดอาหารและเวลาที่น้องกินเข้าไป

การตรวจและการดูแลที่สัตวแพทย์อาจพิจารณา

เมื่อแมวได้รับอาหารหรือสารที่สงสัยว่าไม่ปลอดภัย สัตวแพทย์จะประเมินจากชนิดของอาหาร ปริมาณที่ได้รับ เวลาที่กินเข้าไป น้ำหนักตัว อายุ โรคประจำตัว และอาการปัจจุบัน

• ตรวจร่างกาย
• ประเมินระดับการตอบสนองและการหายใจ
• ประเมินสีเหงือกและภาวะขาดน้ำ
• ตรวจเลือดตามความเหมาะสม
• ตรวจปัสสาวะตามความเหมาะสม
• ติดตามค่าตับ ไต น้ำตาล หรือเม็ดเลือดตามความเสี่ยงของอาหารที่ได้รับ
• เอกซเรย์หรืออัลตราซาวด์ตามข้อบ่งชี้
• ดูแลตามแผนของสัตวแพทย์และติดตามอาการอย่างใกล้ชิด

แนวทางดูแลไม่จำเป็นต้องเหมือนกันทุกเคส เพราะอาหารแต่ละชนิดมีความเสี่ยงต่างกัน และแมวแต่ละตัวมีปัจจัยสุขภาพไม่เหมือนกัน

ข้อมูลที่ควรเตรียมก่อนโทรหรือทัก Line OA

หากสงสัยว่าน้องกินอาหารหรือสารที่ไม่ปลอดภัย สามารถเตรียมข้อมูลเหล่านี้เพื่อให้ทีมช่วยประเมินเบื้องต้นได้

หากเป็นกรณีที่สงสัยว่าได้รับสารพิษ หรือมีอาการซึม หายใจผิดปกติ ชัก เดินเซ หรือไม่ตอบสนอง แนะนำโทรติดต่อโรงพยาบาลสัตว์ทันที มากกว่ารอพิมพ์ข้อความ

คำถามที่พบบ่อย (FAQ) :

สรุป: อาหารคนบางชนิดอาจเป็นพิษกับแมว ควรเช็กก่อนแบ่งให้น้อง

อาหารคนบางชนิดอาจเป็นพิษกับแมว เช่น หัวหอม กระเทียม กุยช่าย ต้นหอม ช็อกโกแลต กาแฟ คาเฟอีน แอลกอฮอล์ องุ่น ลูกเกด และผลิตภัณฑ์ที่มีไซลิทอลหรือสารให้ความหวานบางชนิด

ส่วนอาหารบางกลุ่ม เช่น อาหารเค็ม อาหารมัน ของทอด นมวัว ขนมหวาน หรือเบเกอรี่ อาจไม่ได้เป็นพิษแบบเดียวกัน แต่ไม่เหมาะให้เป็นประจำ เพราะอาจทำให้ระบบทางเดินอาหารไม่สบาย น้ำหนักขึ้น หรือกระทบโรคประจำตัวของน้องได้

หากสงสัยว่าน้องกินอาหารหรือสารที่ไม่ปลอดภัย ควรเก็บฉลากหรือถ่ายรูปส่วนผสม จดปริมาณและเวลาที่กิน แล้วโทรหรือทัก Line OA เพื่อให้ทีมช่วยประเมินเบื้องต้น

หากน้องซึม อาเจียนซ้ำ ถ่ายเหลวซ้ำ เดินเซ หายใจผิดปกติ ชัก หรือไม่ตอบสนอง แนะนำโทรติดต่อโรงพยาบาลสัตว์ทันที

โรงพยาบาลสัตว์เศรษฐกิจสัตวแพทย์ | Setthakit Animal Hospital

โรงพยาบาลสัตว์บางแค และโรงพยาบาลแมวบางแค / Cat Friendly Clinic

ดูแลสุขภาพสุนัขและแมวในย่านบางแคและฝั่งธนบุรี ด้วยแนวทางที่เข้าใจสุขภาพของสัตว์เลี้ยงและชีวิตจริงของเจ้าของ